NHỮNG CHÍNH NHÂN TÔI KÍNH TRỌNG

 

          NHỮNG CHÍNH NHÂN TÔI KÍNH TRỌNG

                       (tặng Nhi Pham)

 

Xin được đăng lên bài viết của anh VŨ ÁNH về Nguyễn Đức Quang và ca khúc VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG NGẠO NGHỄ coi như lời tưởng niệm!

 

VŨ ANH và PHẠM ĐỨC NHÌ (NHI PHAM - FB) là hai người UY VŨ BẤT NĂNG KHUẤT mà tôi rất kính trọng. Theo tôi, các anh là những NGƯỜI LƯƠNG THIỆN.

 

Yêu ai cứ bảo là yêu

Ghét ai cứ bảo là ghét

Dù ai ngon ngọt nuông chiều

Cũng không nói yêu thành ghét

Dù ai cầm dao dọa giết

Cũng không nói ghét thành yêụ

(Lời Mẹ Dặn - Phùng Quán)

 

Đây là bài của anh VŨ ÁNH tôi Copy từ báo Người Việt.

 

 

NGUYỄN ĐỨC QUANG VÀ CA KHÚC "VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG

       NGẠO NGHỄ" TRONG CÁC NHÀ TÙ CỘNG SẢN

 

Trong hàng trăm trại giam từ Bắc vào đến Nam, trại tù A20 Xuân Phước thuộc tỉnh Phú Yên được những người tù đã từng đi qua nhiều trại cho rằng đây là trại giam hắc ám nhất, dễ phá vỡ tinh thần của người tù cải tạo nhất bằng một chính sách đàn áp tinh thần và bao tử tàn bạo nhất. Nó luôn luôn tạo ra cho người tù nỗi ám ảnh của cái chết đến dần dần, từ từ, cái chết không đến ngay nhưng có thể nhìn thấy được. Người tù ở đây có thể ý thức được là mỗi ngày các bắp thịt của mình biến dần đi, chỉ cần một cơn bệnh sập đến mà không có thuốc là có thể là ra nằm trên “ngọn đồi vĩnh biệt” (nghĩa trang tù nhân).

 

Chúng tôi được chuyển tới trại này trong đợt Cục Trại Giam Cộng Sản thi hành phương án 4, tức là phương án đi trừng giới sau khi tuyển lựa và tập trung các thành phần cứng đầu nhất “không thể cải tạo được” từ các trại khác ở miền Nam và miền Bắc dồn về đây năm 1980 để trừng trị.

 

Chúng tôi bị xiềng bốn người một nhóm. Từ lúc khởi hành vào tờ mờ sáng trên những chiếc molotova nhà binh bít bùng không thấy gì bên ngoài và đến trại vào lúc 5 giờ chiều. Khi những tấm vải bố được vén lên để chúng tôi leo xuống xe thì cũng là chúng tôi đã đến trước cổng trại.

 

Hai dãy nhà gạch mái ngói đỏ au, ao cá vườn dừa và vườn rau xanh với một hội trường lớn khiến cho người tù cảm nhận được một điều gì đó rất ghê gớm đang chờ họ. Bởi vì dưới chế độ cộng sản vào lúc ấy, tù nhân nào được gởi đến một trại đẹp đẽ như thế đều phải trả một cái giá rất đắt, đó là sự hà khắc. Sự bạo hành về tinh thần và thể xác được che giấu dưới những điều đẹp đẽ gần như là thuộc tính của chính sách lao tù Cộng Sản.

 

Ðiều oái oăm là trại A20 Xuân Phước, một thứ địa ngục trần gian, lại là do nhóm thợ bất đắc dĩ gồm hơn 800 người di tản đến Guam, nhưng sau đó đi chuyền tầu Việt Nam Thương Tín quay trở về, xây dựng lên. Họ tưởng rằng khi quay trở lại quê hương như thế là được miễn cải tạo để góp tay xây dựng quê hương, nhưng sau thời gian bị giam ở Chí Hòa và Nha Trang họ được đưa lên rừng Xuân Phước và xây dựng một trại tù để nhốt chính họ và chúng tôi sau này.

 

Chỉ đến khi vào tới hội trường chúng tôi mới được tháo xiềng xếp hàng và ngồi xuống để chờ kiểm tra an ninh trước khi chia toán vào buồng giam. Trưởng trại tù Xuân Phước lúc đó là Thượng Tá Thân Yên. Chúng tôi được Thân Yên và một dàn cán bộ “đón tiếp” với một bài chửi rủa và đe dọa: “Ðến đây thì lo cải tạo đi, đừng có mơ tưởng” (mơ tưởng làm loạn và mơ tưởng ngày về như chúng tôi được biết sau này).

 

 Sau khi Thân Yên nói chuyện xong thì đến viên cán bộ an an ninh trại là Lý “lé” người Nghệ An lên diễn đàn. Anh ta trình bày nội qui trại và cuối cùng anh ta nói thẳng: “Các anh đã thấy, các anh là không phải là tù nhân. Nhà nước chỉ tạm giữ các anh để bảo vệ an ninh cho các anh vì nếu để các anh ở ngoài, nhân dân họ đòi nợ máu họ sẽ giết các anh. Các anh thấy không, trại này vườn rau ao cá đàng hoàng. Ðời sẽ rất đáng sống nếu các anh hối lỗi và cải tạo tốt”.

 

 Màn sau cùng trước khi chúng tôi bị kiểm tra là một màn ca hát có tính chất bắt buộc. Viên cán bộ giáo dục lên diễn đàn và anh ta hỏi:

 

“Có anh nào biết hát không, hát vài bài để lên tinh thần. Sao, cải tạo đến năm nay mà không biết hát à”.

 

Cả hội trường im lặng. Anh ta liền đe dọa:

 

“Sao không hát à, chưa an tâm cải tạo. Này không hát là không được với tôi đâu. Không hát nhạc cách mạng tức là chưa an tâm cải tạo”.

 

Lại một vài phút yên lặng, căng thẳng.

 

Bỗng ngồi ở hàng đầu có một người tù đứng lên. Anh còn rất trẻ và xưng tên là Phạm Ðức Nhì. (Sau này tôi được biết Nhì là thiếu úy, sĩ quan tâm lý chiến. Hiện nay Nhì định cư ở Galveston, Texas, đi học lại đại học nhưng vẫn làm nghề bắt cua, chế biến tôm).

 

 Nhì quay xuống chúng tôi và nói: “Nào tôi bắt nhịp để chúng ta hát một bài mừng cán bộ”. Mới nghe, chúng tôi đã chửi thầm trong bụng. Nhì lại nói tiếp: “Chắc các anh biết là ở trại cũ, chúng ta đang được học hát một bản nhạc của Cuba thời cách mạng Che Guavera. Nhạc sĩ Nguyễn Ðức Quang đã viết thành lời Việt. Bây giờ tôi sẽ bắt nhịp các bạn vừa hát vừa vỗ tay. Lời Việt của bài nhạc có tên rất hay: “Việt Nam Quê Hương (Ta) Ngạo Nghễ ”.

 

 Chúng tôi nhìn nhau. Mặt mọi người sáng lên. Nhì thêm chữ “Ta” vào bản “Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ” để cho bọn cán bộ không nghi ngờ bởi vì Nhì hiểu rằng, bọn cán bộ Cộng Sản rất thích chữ “ta”, chữ “mình” dính vào chữ quê hương. Tại những trại trước, phần lớn những đêm tù ca, chúng tôi đều khởi đầu với bài “Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ”. Nhì là sĩ quan tâm lý chiến nên trong những đêm tù ca, anh thường khởi đầu với bài này, sau đó là tù ca và kết thúc bằng bài “Hy Vọng Ðã Vươn Lên”.

 

Nhì bắt đầu:

“Ta như nước dâng, dâng tràn có bao giờ tàn”

Khi Phạm Ðức Nhì vừa nói: “Hai, ba” là lập tức gần một ngàn tù nhân chúng tôi trong hội trường vỗ tay theo nhịp và hát vang lừng.

 

“Ta như nước dâng, dâng tràn có bao giờ tàn

Ðường dài ngút ngàn chỉ một trận cười vang vang.

Lê sau bàn chân gông xiềng của thời xa xăm.

Ðôi mắt ta rực sáng theo nhịp xích kêu loang xoang.

Ta khua xích kêu vang dậy trước mắt mọi người.

Nụ cười muôn đời là một nụ cười không tươi.

Nụ cười xa vời nụ cười của lòng hờn sôi...”

(Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ - Nguyễn Ðức Quang)

 

Chưa bao giờ trong cuộc đời tôi thấy một bài đồng ca lại được hát hăng hái, hùng dũng và ngạo nghễ như lúc đó. Chúng tôi thỉnh thoảng liếc nhìn nhau. Có những nụ cười và cũng có nước mắt hoen mi. Mọi người dường như cố gắng hát to và vỗ nhịp thật lớn. Chúng tôi vào điệp khúc với nhịp vỗ tay kép dồn dập hơn.

 

 “Máu ta từ thành Văn Lang dồn lại

Xương da thịt này cha ông ta miệt mài

Từng ngày qua

Cười ngạo nghễ đi trong đau nhức không nguôi

Chúng ta thành một đoàn người hiên ngang

Trên bàn chông hát cười đùa vang vang

Còn Việt Nam

Triệu con tim này còn triệu khối kiêu hùng.”

 

Và chúng tôi sang cả phần lời 2, và đến phần này, mọi người như muốn hét to:

 

“Ta như giống dân đi tràn trên lò lửa hồng

Mặt lạnh như đồng cùng nhìn về một xa xăm

Da chan mồ hôi nhẽ nhại cuộn vòng gân tươi

Ôm vết thương rỉ máu ta cười dưới ánh mặt trời.

Ta khuyên cháu con ta còn tiếp tục làm người

Làm người huy hoàng phải chọn làm người dân Nam

Làm người ngang tàng điểm mặt mày của trần gian

Hỡi những ai gục xuống ngoi dậy hùng cường đi lên...”

(Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghệ-Nguyễn Ðức Quang)

 

 Sau khi chấm dứt, không nói năng gì Nhì sang luôn bài “Hy Vọng Ðã Vươn Lên”.

 

Buổi hát nhạc chiến đấu này không làm cho bọn cán bộ trại giam nghi ngờ, nhưng hơn một năm sau, khi Phạm Ðức Nhì vào cùm vì tuyệt thực không ăn để phản đối chế độ lao tù hà khắc ở đây, Lý “lé” đem bài hát này vặn hỏi Nhì; có lẽ vì do ăng ten báo cáo. Nhưng buổi hát nhạc chiến đấu của phe ta ngay trước mặt Ban Ðiều Hành một trại giam khét tiếng tàn ác là một kỷ niệm lớn nhất trong đời tù của chúng tôi.

 

 Nhưng điều mà chúng tôi nhớ nhất là bài học của sự ứng phó nhanh chóng của Nhì đã giúp chúng tôi vượt qua được nhiều cái bẫy và trong cảnh sống hà khắc lúc bấy giờ. Tôi đã đủ can đảm cùng Ðức Nhì, Ngọc đen, Trần Danh San, Nguyễn Chí Thiệp ra được tờ Hợp Ðoàn, một tờ báo lậu trong trại chỉ có một bản viết tay, nhưng thực hiện khá công phu và cũng bí mật được phổ biến khá rộng trong số bạn tù trong trại Xuân Phước.

 

Chuyện còn dài, nhưng tôi xin tạm dừng vì bài này được viết ra để hỗ trợ cho buổi trình diễn du ca của Nguyễn Ðức Quang sắp tới đây tại báo Người Việt.

 Vũ Ánh

10/ 2004

***

 

Anh VŨ ÁNH đã mất, còn lại anh PHẠM ĐỨC NHÌ, nhà thơ và nhà phê bình thơ. Sau đây tôi xin được ghi ra những trích đoạn thơ văn mà tôi tâm đắc nhất của anh NHÌ.

 

1.

Trên trang thơ của mình

tôi chỉ trung thành

với nhịp đập

của chính trái tim tôi.

(YÊU THƠ NÊN PHẢI HẾT LÒNG VỚI THƠ - Nhi Pham)

 

2.

các anh chọn

phương cách tàn độc nhất

các anh

đã tự đào dòng sông ngăn cách

nay lại ngồi chễm chệ trên bờ

í ới vẫy chúng tôi qua

tiếc rằng… bờ vẫn… quá xa.

(BỜ VẪN QUÁ XA - Nhi Pham)

 

3.

"Nhiệm vụ của người bình thơ ngoài việc chỉ ra ưu, khuyết điểm của bài thơ còn phải tháo những giá chống, gỡ những bàn tay nâng đỡ, tước bỏ những ưu ái riêng tư của mình để bài thơ tự đứng trên đôi chân của nó, tỏa sáng bằng chính giá trị nghệ thuật tự thân của nó."

 

Chúc anh sức khỏe để đóng góp thêm cho đời những đóa hoa hồng.

Trân trọng.

Nguyên Lạc  Garland,Texas, USA 05 / 2017

........................

Ảnh Vũ Ánh

Mời đọc thêm:

Phạm Đức Nhì : VŨ ÁNH VÀ TÔI – CHUNG MỘT ĐOẠN ĐỜI

https://a20vaitrainghiemkhoquen.blogspot.com/2023/12/vu-anh-va-toi-chung-mot-oan-oi.html